De Zuidhavenpoort is de oudste van de twee havenpoorten van Zierikzee: haar kern gaat terug tot het begin van de veertiende eeuw, omstreeks 1325, toen de stad haar verdediging versterkte na de belegeringen van die tijd. Massief, bekroond met vier hoektorentjes, beheerste zij twee landwegen én het vaarwater. Het is middeleeuwse krijgsbouw — maar ook zij beleefde haar renaissancemoment.
Omstreeks 1500 werd de eertijds open doorgang overkapt en kregen de torentjes hun huidige spitsen. Bovenal kreeg de poort een uitzonderlijk carillon: de klokken, tussen 1550 en 1554 gegoten door Pieter van den Gheyn van Mechelen — het grootste klokgietershuis van de Nederlanden —, gelden als het oudste carillon van het land. Zo werd de oude verdedigingspoort in het midden van de zestiende eeuw een burgerlijk muziekinstrument, dat de uren en de deuntjes over de kaden strooide. De renaissance verving hier de middeleeuwen niet: zij liet ze zingen.
Wist je dat?
Klokgieter Pieter van den Gheyn behoort tot het beroemde Mechelse geslacht Van den Gheyn, wiens klokken door heel Europa luiden. Een ander lid van die familie leverde later het uurwerk van de torenspits van het nabije Veere.
Praktisch
Zuidhavenpoort, Zierikzee. Stadspoort, Rijksmonument nr. 41012. Kern ~1325; spitsen ~1500; carillon 1550-1554. Koepel toegevoegd in 1772.