Aan de Breestraat, de handelsader van Leiden, valt een asymmetrische gevel met drie geveltoppen op: hij verenigt onder één renaissance-"masker" drie middeleeuwse huizen. Dit is het Gemeenlandshuis van Rijnland, het oudste van Nederland dat zijn functie tot vandaag behield. Rijnland kocht het in 1578, midden in de oorlog. In 1596 kreeg het pand een manieristische gevel met drie toppen; in 1598 verfijnde Lieven de Key die in Hollandse renaissancestijl. Zoek de natuurstenen details en vooral de poort: een leeuwenkop met ring tussen schelpmotieven. De asymmetrie verraadt de drie oorspronkelijke huizen. Binnen verbouwde Pieter Post de zalen (1657-1671), maar het waterschap vertrok nooit.
Wist je dat?
De gevel verenigt drie afzonderlijke middeleeuwse huizen: de asymmetrie is het nog zichtbare spoor van die samenvoeging.
Praktisch
- Adres: Breestraat 59, Leiden.
- Door Rijnland verworven in 1578; gevel van Lieven de Key in 1598.
- Nog in gebruik bij het Hoogheemraadschap van Rijnland.