Aan het eind van de Nijmeegse Grote Markt zuigt een overwelfde boog je weg van het marktrumoer en zet je neer op het Sint-Stevenskerkhof. Geen gewoon steegje, maar een pronkpoort, in 1542-1545 gebouwd op de plek van een lakenhal. Koopman én kerkganger stappen er in één beweging van de ene wereld in de andere, met de Stevenskerk als schilderij aan het eind van de doorkijk.
Kijk omhoog naar de gevel. In 1605 kreeg Hans Vredeman de Vries — de Vlaamse meester van de renaissancegevel, wiens prentenboeken heel Noord-Europa vormgaven — de topgevel toevertrouwd. Pilasters, voluten en obelisken stapelen zich op in die geleerde taal waarin bouwkunst en meetkunde samenvallen. Lichte natuursteen tekent strakke lijnen op de baksteen: het nieuwe vocabulaire van de eeuw, geënt op een nog gotisch geraamte.
Wist je dat?
De boog leidde een dubbelleven: vanaf 1609 huisde er het chirurgijnsgilde, en tussen 1656 en 1678 diende hij als medische faculteit. In 1895 werd er zelfs een replica van gebouwd in Amsterdam, voor de wereldtentoonstelling.
Praktisch
- Sint-Stevenskerkhof, tegen de Grote Markt, Nijmegen.
- Gespaard bij het bombardement van 22 februari 1944; gerestaureerd in 1886 (J. J. Weve).
- Rijksmonument nr. 31129.